Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon KEYDAL Yazılım süreci bu rehberde toplandı.

Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî imzası kabul edilir . Kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen bu kart, doğru bilgiyle başvurulduğunda sorunsuz biçimde elde edilebilir.

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , medya kuruluşlarında aranan kriterleri , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın geri alındığı durumları resmî mevzuata dayanarak ele alıyoruz . Amacımız, rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde hazırlayabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının uygun bulunan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Belgenin işlevi , sahibinin medya mensubu olduğunu tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.

Bu kart, bir kişinin tek başına alabileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum mercek altına alınır .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine dayanarak ortaya çıkmış yaygın bir kullanımdır . Mevzuatta toplam beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .

Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü vardır . Türlerin her birinin hitap ettiği kitle ve istenen nitelikler farklılık gösterir . Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını taşıması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Başvuranın ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .

3. Geçici Basın Kartı

Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Kart, görev süresi esas alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve istenirse bir defaya mahsus süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır . Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:

5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda ise gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı bulunmaz; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar aranır . Bu şartlardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru kabul görmez :

18 yaşını doldurmuş olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Süreç başlamadan önce iş sözleşmenizi mutlaka kontrol edin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Mesela bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu belgeye hak kazanamaz.

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri taşıması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı tek tek sayılmıştır.

Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur. Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre değişir; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber ve Fotoğraf Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal kanallarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber alanında çalışmayanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği barındırması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması şarttır. Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur

İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da bulunur .

Basın Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Basın Kartı Komisyonu, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelik süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

Komisyon değerlendirmede başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da inceler. İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Dolayısıyla okuru az bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar

Kartın sağladığı başlıca avantaj, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Bunun yanında mevzuatta somut olarak düzenlenmiş birkaç önemli hak mevcuttur:

Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; güncel durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz önerilir .

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Mevzuata göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Geçerliliği sona eren kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu taşınır; kartın fiziksel olarak değiştirilmesi gerekebilir.

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp hâlinde dilekçeye kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi yılda en fazla iki defa yapılabilir .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, maliyetle sınırlı olmak üzere kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça belirlendiği için , başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız en doğrusudur .

Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa teslim edilir. İade edilmesi gereken eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık sebebiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilmez .

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu grupların her biri için ayrı kurallar uygulanır.

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi olarak karta başvuru yapabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının ibraz edilmesi gerekir . Bu tür dosyalarda Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına bakar ; yalnızca kadro unvanı tek başına yetmez .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar aynen uygulanır .

Meslek Örgütü Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını düzenli olarak denetler . İşveren kuruluşlar, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi

Başvuru düğmesine basmadan önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , olası ret kararlarını büyük ölçüde önler :

18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar

Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir eksikliklerden doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve doğru yaklaşım şöyle sıralanabilir :

Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir işte çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için süreklilik şartı sağlanamıyor. Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , sürekliliğini koruyabilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Yine de her dijital yayın otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :

Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, yayın altyapınızla yakından bağlantılıdır . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , site sahipleri için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise veya dengi okul mezuniyetini arar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuru yapabilir . Ancak Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi değerlendirir ; özenle hazırlanmış bir portfolyo en az eğitim kadar değerlidir.

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu imkân bulunmaz .

Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla karta hak kazanamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri karta başvurabilir .

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; bu yüzden geçerli tutarı Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

Gerekçe ortadan kalkınca tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler tamamlanmadıkça kart düzenlenmez .

Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?

Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri aranır ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Özetle basın kartı almak; resmî düzenlemedeki kişisel şartları taşımak, uygun bir medya kuruluşunda çalışmak ve elektronik başvuruyu eksiksiz tamamlamakla başlar . Kartı aldıktan sonra da bir aylık bildirim ve iade sürelerini ihmal etmemek kartın geçerliliğini korumanın ön koşuludur .

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu rehberdeki açıklamalar yalnızca bilgi vermek içindir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç